Neuroarchitecture: Πώς οι χώροι επηρεάζουν νου και σώμα
Neuroarchitecture: γιατί οι χώροι που ζούμε επηρεάζουν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε την ψυχολογία και το σώμα μας.
Για πολλά χρόνια αντιμετωπίζαμε το interior design κυρίως ως θέμα αισθητικής. Ένα όμορφο σπίτι θεωρούνταν περισσότερο ένδειξη προσωπικού γούστου, οικονομικής άνεσης ή καλής διακόσμησης. Τα τελευταία χρόνια όμως αρχίζει να αναπτύσσεται μια πολύ πιο βαθιά συζήτηση γύρω από το πώς οι χώροι στους οποίους ζούμε επηρεάζουν πραγματικά τον εγκέφαλο, τη διάθεσή μας, το στρες αλλά ακόμη και τη συνολική υγεία μας.
Κάπου εκεί εμφανίζεται όλο και πιο έντονα ο όρος neuroarchitecture. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν συνδυασμό αρχιτεκτονικής, ψυχολογίας και νευροεπιστήμης που μελετά πώς το περιβάλλον γύρω μας επηρεάζει το νευρικό μας σύστημα και τον τρόπο που αισθανόμαστε μέσα στην καθημερινότητά μας.
Και όσο περισσότερο διαβάζει κανείς σχετικές έρευνες, τόσο περισσότερο συνειδητοποιεί πως το design δεν αφορά μόνο αυτό που βλέπουμε. Αφορά κυρίως αυτό που νιώθει το σώμα και ο εγκέφαλός μας όταν βρισκόμαστε μέσα σε έναν χώρο.
Στην πραγματικότητα ο εγκέφαλός μας “διαβάζει” συνεχώς το περιβάλλον γύρω του, ακόμη κι όταν δεν το καταλαβαίνουμε συνειδητά. Το φως, οι σκιές, οι υφές, οι αναλογίες, η ακαταστασία, τα χρώματα, οι ήχοι και η συνολική ατμόσφαιρα ενός χώρου επηρεάζουν διαρκώς το νευρικό σύστημα. Ένας χώρος με πολύ οπτικό θόρυβο, έντονο φωτισμό, υπερβολική πληροφορία ή κακή οργάνωση μπορεί να κρατά το σώμα σε μια κατάσταση μικρής αλλά συνεχούς έντασης. Αντίθετα, οι πιο ισορροπημένοι χώροι, με φυσικά υλικά, πιο ήρεμες χρωματικές παλέτες και καλύτερη ροή, μπορούν να δημιουργήσουν αίσθηση ασφάλειας και αποφόρτισης.
Ίσως γι’ αυτό βλέπουμε τα τελευταία χρόνια τόσο έντονα την άνοδο του emotional design και των atmospheric interiors. Οι νέες τάσεις δεν αφορούν πλέον μόνο το στιλ αλλά τη συναισθηματική εμπειρία μέσα στον χώρο. Οι άνθρωποι κουράστηκαν από την υπερδιέγερση της καθημερινότητας, από τις οθόνες, τον θόρυβο και τη συνεχή πληροφορία και αρχίζουν να αναζητούν σπίτια που λειτουργούν σχεδόν σαν καταφύγια για το νευρικό σύστημα.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και περισσότερα interiors κινούνται προς πιο soft lighting, καμπύλες φόρμες, layered υφές, πιο ήρεμες αποχρώσεις και tactile υλικά που δημιουργούν αίσθηση ηρεμίας. Οι χώροι αρχίζουν να σχεδιάζονται όχι μόνο για να εντυπωσιάζουν αλλά για να σε κάνουν να αισθάνεσαι καλύτερα όταν ζεις μέσα σε αυτούς.
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι πολλές έρευνες δείχνουν πως το καλό design μπορεί να επηρεάζει ακόμη και βιολογικούς δείκτες του σώματος. Η επαφή με φυσικό φως, οργανικά υλικά, τέχνη και αισθητικά ισορροπημένα περιβάλλοντα φαίνεται να σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης, καλύτερη διάθεση και γενικότερα μειωμένο στρες. Κάποιες μελέτες μάλιστα συνδέουν τα ποιοτικά περιβάλλοντα με βελτιωμένη καρδιαγγειακή υγεία και καλύτερη συνολική ευεξία.
Και κάπως έτσι αρχίζει να αλλάζει και η έννοια της πολυτέλειας. Για χρόνια το luxury design βασιζόταν στην υπερβολή και στο statement. Σήμερα όμως η νέα πολυτέλεια μοιάζει πολύ πιο συνδεδεμένη με την ηρεμία, τη σιωπή, το atmosphere και την ποιότητα της εμπειρίας μέσα στον χώρο. Οι πιο σύγχρονες αισθητικές κατευθύνσεις δεν προσπαθούν απαραίτητα να τραβήξουν την προσοχή. Προσπαθούν να δημιουργήσουν αίσθηση ισορροπίας.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μέλλον του interior design. Όχι απλώς όμορφα σπίτια αλλά χώροι που επηρεάζουν θετικά την καθημερινότητα, το μυαλό και το σώμα μας. Γιατί τελικά το design δεν είναι μόνο εικόνα. Είναι εμπειρία.